BASSADANZA (LOW DANCE) / (MASC.) FIG. SERPENTINATA / III. ACT

Het performatieve oeuvre van LETHE bevraagt hoe historische artistieke tradities – met name uit de oudheid, de Romeinse tijd en de renaissance – niet zijn ‘beëindigd’, maar onze gedeelde, belichaamde aanwezigheid blijven vormgeven en domineren. In plaats van deze historische normen als vanzelfsprekend te accepteren, tracht LETHE ze te ondermijnen door middel van de directe kracht van het aanwezige, ademende en actieve lichaam in performance. Juist door de volstrekt onvolmaakte aard van onze lichamen worden rigide normen voortdurend doorbroken.

Voor de nieuw gecreëerde voorstelling BASSADANZA / (MASC.) / III. ACT (afgekort B / M / I ) beweegt een zorgvuldig samengestelde groep van zeven performers (een mix van lokale en internationale, professionele en amateurdansers) zich in drie bedrijven door verschillende ruimtes van M Leuven. De choreografie bestaat uit verschillende lagen met een breed spectrum aan verwijzingen naar de kunst- en dansgeschiedenis en naar de werking van verschillende lichamen in de ruimte.

Een belangrijk deel van de voorstelling verwijst rechtstreeks naar de tentoonstelling ‘Scultori Fiamminghi’ en reageert op werken van (uitsluitend mannelijke) beeldhouwers, de architectuur van M als een transhistorisch doolhof, en de aan ons overgeleverde normen met betrekking tot gender. De modellen uit de renaissance hielden eeuwenlang een strikt binair systeem in stand: het mannelijke werd geassocieerd met agressieve dominantie, publieke invloed en rationaliteit, terwijl het vrouwelijke werd beperkt tot kuisheid en stilzwijgende huiselijkheid. B / M / I onderzoekt hoe deze artistieke tradities gendernormen hebben geïnstitutionaliseerd die vandaag nog steeds doorwerken – met aandacht voor hedendaagse subculturen in sportscholen en de terugkeer van de manosfeer en tradwife-bewegingen.

De ‘scultori fiamminghi’ onderscheidden zich door interculturele uitwisseling tussen kunstenaars en een hybriditeit van concepten – zonder louter te kopiëren. Toch namen ze belangrijke renaissance-idealen over, zoals de technische perfectie in combinatie met doorgedreven idealiseringen van de mannelijke figuur als ideaal lichaam en zelfbewuste burger. Dit gebeurde grotendeels ten koste van – en wellicht juist dankzij – de reductie van vrouwelijkheid tot een inwisselbare naakte figuur, losgemaakt van elke wereldse en politieke zeggenschap.

Juist in deze historische kunstwerken zie je, aan de manier waarop spieren, huid, oppervlak en houding zijn weergegeven, dat – en hoe – ideeën over lichaam, houding en macht werden gevormd, uitgewisseld en tot norm verheven, over grenzen en eeuwen heen. Dat heeft uiteindelijk invloed op hoe wij allemaal naar onze eigen mogelijkheden kijken.

LETHE negeert in B / M / I niet het zogenaamde ‘normale’ om zich enkel op de bijzondere ‘ander’ te richten, maar kiest ervoor om mannelijkheid in de breedste zin te bevragen, en gaat daarbij verder dan een simplistisch cisgender begrip ervan. De ideale vorm blijft hier niet overeind: relatie, kwetsbaarheid en zeggingskracht brengen haar aan het wankelen, waardoor de aanname dat er zoiets bestaat als een essentiële mannelijkheid (en dus ook vrouwelijkheid) wordt ondermijnd. In plaats daarvan wijst LETHE op een (onze) eigenlijk meer ‘natuurlijke’ toestand van voortdurende verandering, van veelzijdigheid en onvoorspelbaarheid.

Tot slot verwijst B / M / I subtiel naar de Body Mass Index (BMI), een wiskundig screeningsinstrument dat lichaamsgewicht afzet tegen lengte om een normaal gewicht van een afwijkend gewicht te onderscheiden. Zo legt de titel een direct verband met standaardisaties en hun broosheid.